در دو آيهء وضو و تيمم « 1 » به مسح با دست ، خصوصا بوسيلهء كف دست . علماى اصول مىگويند ، چنانچه انصراف ناشى از كثرت استعمال لفظ در بعضى از مصاديق آن باشد ، اين نوع انصراف به مثابه قرينهء لفظى بوده و مانع از تمسك به اطلاق مىباشد . ولى اگر انصراف اساسا از لفظ نشأت نگرفته بلكه به واسطهء اسباب خارجى حاصل شود ، در اين‌صورت انصراف در ظهور اطلاق لفظ تأثيرى نداشته و در نهايت مىتوان به اصالة الاطلاق تمسك نمود . در ميان اصولييّن اين نوع انصراف به انصراف بدوى شهرت دارد ؛ به خاطر اينكه به مجرد تأمل و مراجعه به ذهن ، انصراف بكلّى زايل مىگردد . انفتاح انفتاح در لغت به معناى باز بودن است و در اصطلاح اصول به اين معنا است كه راه حصول علم به احكام شرعى باز و گشوده است .

--> ( 1 ) - آيات مربوط به وضو و تيمم به ترتيب عبارتند از : فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَ أَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرافِقِ وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِكُمْ وَ أَرْجُلَكُمْ إِلَى الْكَعْبَيْنِ ( صورت و دستها را تا آرنج بشوييد و سر و پاها را تا دو قوزك مسح كنيد . ) « مائده / 6 » فَتَيَمَّمُوا صَعِيداً طَيِّباً فَامْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَ أَيْدِيكُمْ مِنْهُ . . . ( با خاك تيمم كنيد و به صورت و دستهايتان بكشيد . . . « مائده / 6 » )